रक्तदान म्हणजे फक्त इतरांना मदत करणे नाही. संशोधन दाखवते की नियमितपणे रक्तदान करणाऱ्या व्यक्तींना स्वतःलाही अनेक आरोग्यदायी फायदे होतात.
भारतात दरवर्षी सुमारे १.४ कोटी युनिट रक्ताची आवश्यकता असते. महाराष्ट्र हे देशातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या राज्यांपैकी एक असून मुंबई, पुणे, नागपूर, नाशिक आणि औरंगाबाद येथे मोठ्या प्रमाणात रक्ताची गरज असते. ही गरज केवळ स्वयंसेवी रक्तदात्यांमुळेच पूर्ण होऊ शकते.
शरीरात लोहाचे प्रमाण जास्त असल्यास हृदयाला धोका निर्माण होतो. नियमित रक्तदान केल्याने शरीरातील अतिरिक्त लोह कमी होते आणि रक्ताची घनता (viscosity) सामान्य राहते. (cite index="106-1">संशोधन असे सांगते की वर्षातून किमान एकदा रक्त दिल्यास हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका ८८ टक्क्यांनी कमी होतो.</cite) तसेच (cite index="110-1">नियमित रक्तदान केल्याने पक्षाघाताचा (stroke) धोका ३३ टक्क्यांनी कमी होऊ शकतो.</cite)
(cite index="111-1">शरीरात लोहाचे प्रमाण जास्त असल्यास कर्करोगाचा धोका वाढतो. नियमित रक्तदान केल्याने लोहाचे प्रमाण नियंत्रणात राहते आणि यकृत, फुफ्फुस, कोलन, पोट व घशाच्या कर्करोगाचा धोका कमी होतो.</cite)
रक्तदान करण्यापूर्वी प्रत्येक दात्याची आरोग्य तपासणी केली जाते. यामध्ये हे समाविष्ट असते:
याशिवाय, दिलेल्या रक्ताची HIV, हिपेटायटिस B, हिपेटायटिस C, सिफिलिस आणि मलेरिया या पाच गंभीर आजारांसाठी तपासणी केली जाते. जर एखाद्या आजाराची लक्षणे आढळली, तर त्याची माहिती गोपनीयपणे दात्याला दिली जाते. यामुळे आजार लवकर ओळखता येतो.
(cite index="110-1">रक्तदान केल्यानंतर लगेचच शरीर नवीन रक्तपेशी तयार करण्यास सुरुवात करते. ४८ तासांच्या आत हाडातील मज्जेतून नवीन पेशी तयार होतात आणि एक ते दोन महिन्यांत लाल रक्तपेशी पूर्णपणे पुनर्स्थापित होतात.</cite) या प्रक्रियेमुळे शरीर अधिक सक्रिय आणि निरोगी राहते.
दुसऱ्याच्या जीवाला मदत करण्याचे समाधान हे कोणत्याही मोबदल्यापेक्षा मोठे असते. संशोधन दाखवते की परोपकाराच्या कृतींमुळे तणाव कमी होतो, मूड सुधारतो, आणि स्वतःबद्दल सकारात्मकता वाढते. अनेक नियमित रक्तदाते सांगतात की रक्त दिल्यानंतर त्यांना एक वेगळाच आनंद मिळतो.
(cite index="104-1">नियमित रक्तदान शरीरातील लोहाचे प्रमाण योग्य पातळीवर ठेवते. यामुळे हृदयविकार, यकृताचे आजार आणि इतर अवयवांवर लोहाच्या अतिरिक्त साठ्यामुळे होणारे नुकसान टाळता येते.</cite)
(cite index="111-1">४५० मिलीलीटर रक्त दिल्याने शरीरातील सुमारे ६५० कॅलरीज जळतात. जे लोक वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत त्यांच्यासाठी हे एक अतिरिक्त फायद्याचे ठरू शकते.</cite) अर्थात, हे रक्तदानाचे मुख्य कारण नसावे.
मुंबई:
पुणे:
नागपूर:
रक्तदानापूर्वी:
रक्तदानानंतर:
TheBloodApp वर नोंदणी केल्यानंतर तुमचे रक्तगट, दान इतिहास आणि पुढच्या दानासाठी आठवण या सर्व गोष्टी एकाच ठिकाणी उपलब्ध होतात. तुमच्या रक्तगटाची तातडीची गरज असल्यास App द्वारे तुम्हाला लगेच सूचना मिळते.
TheBloodApp वर आजच नोंदणी करा. महाराष्ट्रातील रक्तपेढ्या आणि रक्तदान शिबिरांची माहिती मिळवण्यासाठी App मध्ये दिलेल्या नंबरवर संपर्क करा.
Sources: PIH Health — Blood Donation Benefits | The Quint — Benefits Blood Donation 2024 | Baton Rouge Clinic — Blood Donation Benefits | NBTC India | eRaktKosh MoHFW | WHO India Blood Safety 2024 | Journal BHT — Blood Donation Health Impact
Stay informed, stay inspired — your go-to source for everything about blood donation and impact.
Writing a formal letter about a blood donation camp? Use these 5 sample templates: to a principal, blood bank, company, health officer and newspaper editor.
रक्तदानाचे आरोग्यदायी फायदे मराठीत जाणून घ्या. हृदयाचे आरोग्य, लोहाचे नियमन, कर्करोगाचा धोका कमी करणे आणि बरेच काही — महाराष्ट्रातील रक्तदात्यांसाठी माहिती.
Writing a notice for a blood donation camp? Here are 5 samples in proper format for school and college students, with tips for CBSE, ICSE and state boards.
Be a part of the change — donate safely, stay connected, and help someone in need. Download the app today.
Available on
